tesettür ve düsünce bilgiler
bugün ben ve tesettür diyorki ^vinü -öıe dönüklüğü besleyen bu gücü- etkin olarak kullanmak-olağanüstü beceriyi; öze dönüklüğünü yumuşatabilecek olan ^ dennleşmede, psikolojik gelişmede beceremediğini görmesi ve ilişkin kendini sorgulamasındadır. Bilim ve teknoloji alan-tum başanlanna ve yaşamın mutluluk yolunu açsm yeni yeni ola-kullanımına sunmasına karşın; bu mutluluk yolundaki psikolojik sorunlarını, korkularını, endişelerini, ıstıraplarını ^^jbennde nasıl taşıdığını, bunları üzerinden atmada niçin en ufak yol hattâ üzerine yenilerini yüklediğini kendine sormasıdır anlaşılıyor ki Batı insanı, kendini İ3dmserliğin aldatmasına kap-^mutluluk anlayışını ve ahlaksal değerlerini yeni baştan sorguJa-Bilim ve teknoloji alanındaki başarıların; toplumsal ve siyasal 2ı oıgurluk, eşitlik, kardeşlik ilkesini yerleştirmede atılan büyük 2^. insanlığa gerçek mutluluğu verebilecek -ama veremeyen- geliş-tümünün, istenen ve beklenen sonuçlan ileride verebilmesi için, ar-^ il sorgulamanın yapılması gerekir.Sormamız gereken soru, nerede yanlış yapıldığıdır.
[)uşunen ve akıl yürüten beyni ile doğada gerçekten ayncalıklı bir yeri ^insanın, bu ayncalığmm gerektirdiği şekilde yaşamasmdan ve davranandan daha doğal bir şey olsunaz. Sahip olduğu nitelikler doğada sadece ^vfnldıgine göre, doğasmdaki egemen olma iradesini uygulamaya koy-nkyadsmamaz. Düşünmesini geliştirme ve uygarlık yolundaki başan-^yerleştirdiği doğaya egemen olma duygusunun bir yere kadar doğal nlanması gerekir. Aydınlanmada doruk noktasına ulaştığı düşünsel pM-ooıbu duyguyu verecek denli büyük bir zaferdi. Ancak zaferin zafer ■tuşhığuna dönüşmesini önleyebilecek, ama analitik düşünce ile ve mad-İKİ değerlerle ulaşılamayacak olan, içsel-ruhsal aydmlanmaya gereksini-bilgeliği gösteremedi: Gerçek üstünlüğün ve egemenliğin ne olduğu-aıeolması gerektiğini bilemedi. Gerçek egemenliğin, kendine egemen ımtjui güçsüzlerin güçlü olduklarını kanıtlamak için seçtikleri zorbalık Hpi «ce kendine egemen olabilen gerçek güçlülerin, sevgiye ve şefkate, «idifedayanan egemenliği olduğunu değerlendiremedi.
Nınl başlangıçta, düşünmenin ve öğrenmenin zorluğu karşısında, ko-»<jlü inanmak yolunu seçtiyse, kendine egemen olmanın özveri gerekti-^»rhığu karşısında da, doğaya egemen olma}^
Buğun dünya sahnesinde sergilenen üretim-tüketim yarışı, tüm dün-tüketim arenasına dönüştürme uğraşları ve onunla birlikte gelen çatışmaları, doğanın nimetlerine sahip çıkma uğruna gırtlak gırtlağa önüne geçilmesi olanaklı görülmeyen bir kısırdöngü ve yerkü-^fikceğinı tehdit eden bir tehlikeli gidiş olarak görülüyorsa da (eğer ^*•■1 dünya sahnesindeki yeri böyle bir
>tfkinın varlığını ve insan yaşamındaki yerinin gerekliliğini ka-^^^jjtelıği kurması, insanın gelecekte mutluluğu bulabilmesi için Bireylen bugunkü aşırı öze dönüklükten kurtarabilecek ve yal-/2ıhemcinsleri ile olan ilişkilerinde değil, tüm canlıların yaşamla-/^jD tek barınağı olan doğaya karşı duyarlı olmalannı sağlayabile-birliktelik olabilir ancak.
4^y»nın bilgisizlikten, dogmalardan, batıldan -ve bunların ege-^ sokulmuş olan ruhsal yanın baskısından- kurtulması ve özgür ^ fohsal yanın da, aydınlanan usun ışığı altında, doğmalara ve batıla gerek duymadan, kendi evrimini sağlıklı sürecine sokması artık yolabilir.
*ıjiBildınm ulaştığı ussal aşama, ruhsal yanmm gereksemesi olan iç-^(^Bİınmayı kişisel aydınlanma olarak anlayacak ve bireysel özgürlük ‘^^uygulayacak düzeye yaklaşmıştır. Akıl artık, dinin; cinlere, peri-fffBnlart. mucizelere, korkutmalara yer vermeden; törenler, ayinler geçici etki araçlarını dinin özü olarak görmeden; birey ile ır^a herhangi bir aracı kişinin ya da kurumun bulunmasına ge-^puduymadan; bireyin kendisi ile tanrısı arasındaki ilişkiyi kendisı-fiatfegu; gerçek amacma yönelik saygm yerini bulmasmı olanaklı kıla-^iüeye doğru yaklaşmaktadır.
juiYiş sürmektedir ve herhalde, insanın, doğasında yarattığı bölün-g^ifon yok edilmesine dek sürecektir.
Ittiım sentezi -sürecin yeni tezi- olan ussal aydmlanmanm ve analı-fİDsonnenm karşısmda, Doğu’nun içsel-ruhsal aydınlanması yeni anti-ıMr Ussallığm, analitik düşünmenin -akıl yürütme, kavrama ve an-aıvrtHieğınin- inemediği, insanın içsel-ruhsal derinliğine sezgiyle, iç-p»e inilebileceğinin, sezgiye ve içgörüşe dayaman içsel aydınlanmanın, ı^kızanmamn, insanlığa yol gösterici olabileceğinin; analitik düşün-Hidıbüim-tarafından yadsınmadığı -iki yanm birbirinden yararlana-tWunleştigı- bir senteze ulaşılabilir.
U ara. Batı ile Doğu’nun tez ve antitez olarak birbirinden öğrenme-•lımmlığm dışsal ve içsel aydınlanmayı birliktelik içerisinde kaynaş-•lÜBetğı. yeni bir sentez arayışı sürecine girmesindedir.
lıiareç.bır süredir, Doğu’nun Batı’dan, yaşamını kolaylaştıracak ve liedoecek. refahmı artıracak olan teknolojik gelişmeleri almaya, onla-lokmaya, görüşlerini değiştirmeye başlamasıyla işlemektedir, ■s üredir maddesel değerlerin benliklere egemen olduğu Batı’da da ruhsal yönden boşlukta hisseden giderek artan oranda kişiler bilimsel çevrelerden- içsel huzurları için Doğu’nun felsefelerine/ yönelmektedirler.
oldu^ saplantiBindan kendini kurtaramamasmda, Doğu’ dan öğrenebileceği çok şey olduğunun farkına varamamasındadır, Doğu’nun ise Batı’nın maddeci ve yararcı değerlerini ve yaşam şeklini dengesizce alarak nereye gittiği kuşku duyulan çağa şuursuzca ayak uydurmasında ve kendini, Batı’nın tüm dünyaya yerleştirme çabasına giriştiği tüketim toplumu kısırdöngüsüne kaptırarak ve maddesel değerlerin çekiciliğine yenik düşerek, kendi değerlerini yitirmesindedir.
İnsanlığın artık bu sentezi yapmak, Batı’yı Doğu’nun bilgeliğine yönlendirmek ve yarattığı sorunları, bilgeliğin ışığı altında çözmek ve geleceğe umutla bakmak ya da bencilliğini gemlemenin güçlüğü karşısmda yalmzca usuna, mantığına, bilime ve teknolojiye olan sarsılmaz güvenini sürdürerek korkularıyla yaşamak, bu iki seçenek arasında seçim yapmak durumunda olduğu bir sınavın içerisinde bulunduğu düşünülebilir.
Batı’nın ve Doğu’nun kendi şartlandırmalarının dışma çıkabilecekleri ve kendi tezlerinin antitezine önyargısız bakabilecekleri, şimdiye dek gö-zardı ettikleri oradaki doğrulan görebilecekleri bir orta yolu bulmaları; birinin maddeci ve yararcı değerleri ile ötekinin içsel-ruhsal değerlerini kaynaştıran dengeli bir düşünme, görüş ve yaşama şekli oluşturmalan, geleceğe umutla bakabileceğimiz günlerin gelmesini sağlayabilir.
Dileyelim ki, Batı’nm bilgilenme ve bilim ve teknoloji ile sonuçlanan ay-dınlanmasmm yok edemediği KORKU’yu, Doğu’nun içsel aydmlanması ve bilgeliği yok edebilsin.
|BtM, Crane,/deas and Men, The Story ofWestern Thought, Prentice HılI.Inc.. Englewood Cliffs, N.J., 1963.
|nnt«,Crane; Christopher, John B.; Wolf, Robert Lee, A Hisfory of Çivili-Prentice Hail Inc., Englewood Clifîs, N.J., 1960 Inaotsky, J., The Ascent of Man, British Broadcasting Corp., Londra,
Cronın, Vincent, The Flortntine Renaıesance, Collins, Londra, 1967.
Çokaoken. Babur, Çokaoken. Betül ve Çokaöken, Saffet, Ortaçağda Felsefe, Ara Yayıncılık, İstanbul
Dampıer, VVillıam Ccîcil, A Hıstory of Science and Its Relations wıth Phıloso-phy and Relıgıon, Cambridge University Press, New York, 1944
Davıd-Nell, Alexandra, Buddhism, Its Doctrıns and Its Methods, Avon Books. New York, 1979
de Burgh. W G., The Legacy of the Ancıent World, Bames and Noble Inc , New York, 1960
Durant, Will, The Hıstory of Philosophy, Garden City Publishing Co , Inc., New York, 1943
Durant, Wıll, The Story of Civilization, C. I: Our Oriental Herritage and Schuster, New York, 1934.
Durant, Will, The Story of Civilızation, C. II: The Life of Greece, Simon and Schuster, New York, 1939.
Durant, Will, The Story of Civilization, C. III: Caesar and Chrıst, Simon and Schuster, New York, 1944.
Durant, Will, The Story of Civilizatıon^ C. IV: The Age of Faith, Simon and Schuster. New York, 1950.
Durant, Will, The Story of Civilization, C. V: The Renaissance, Simon and Schuster, New York, 1953.
Durant, Will, The Story of Civilization, C. VI: The Reformation, Simon and Schuster, New York, 1957.
Eflatun, Sokrates’ın Savunması, Büyük Klasikler, Hürriyet Yayınlan, İstanbul, 1973.
Ellison, Henry E., Lessing and the Enlightenment, University of Mıchigan, Ann Arbor
Elton. G.P., editör, The Renaissance and Reformation 1300-1600, The Mac-millan Co., New York, 1963.
Encyclopedia Americana, 30 c., Americana Corp., New York, 1957.
Encyclopedıa Britannıca, 24 c., Encyc. Brit. Inc., Chicago, 1971
Encyclopedia of Philosophy, 8 c., The Macmillan Co. and The Free Press, New York, 1967.
Erasmus, Deliliğe Övgü, çev. Nusret Hızır, B/ffs Yayınlan, 1987.
Ergang, Robert, The Renaissance, D. Van Norstrand Co. Inc., New York, 1967
Ferguaon, Lopez; Sarton, Bainten; Bradner ve Pakofoky, The Renaissance, Sıx Essays, Harper and Row, New York, 1962.
Frame, Donald M., Françoıs Rahelais, A Study, Hartcourt Brace Jovano-vich, New York, 1977
Gide, Andre, The Lıving Thoughts of Montaıgne, Longman, Green and Co., New York, 1939
jScientıfic Reuolution, 1500-1800, The Beacon Press, Boston,
Edith. The Greek Way to V/estern Civıluatıon, Mentor Books D W , The Pelican History of Western Philosopy, Penguın Books , Londra, 1982.
glutChhstopher, T/ıe French Reuolution, Ailen Lane, Londra, 1980 R J., Nietzsche. The Man and His Philosophy, Louisiana State Unıversıty Press, Baton Rouge, 1965. j^stif, C. Warren, Medieval Europe: A Short History, John Wıley and Sooslnc , New York, 1964.
|ı|R.Lynn Harold, Great Humanists, Abington-Cokesbury Press, Ten-Mttee, 1962.
pBphreyı, Christmas, Zen, A Way of Life, Teach Yourself Books, Londra,
1179
jtfjphreys, Christmas, Zen Buddhism, Mandala Books, Londra, 1976 Irikıtl. Rober H., Hume, Neıvton and the Design Argument, University of Nebrssca, Lincoln, 1965.
Iıdejf, Aldous, The Human Situation, Triad/Panther Books England,
m Aldous, Brave New World, Flamingo, Londra, 1994.
Jpeı, Preston E., Ali Possible Worlds, A History of Geographıcal Ideas, TbeOdyssey Press, New York, 1972. jaiC E M., Guicie to Philosophy, Dover Publications, New York, 1936 kınıon.Edgar N.,An Introduction to the History of the Westem Tradıtıon,
2c ,Gınn and Comp., New York, 1959. bder. Herman, Kinder, Hilgemann; Kinder, Wemer, The Penguın Atlas if^orld History, îng. çev. Emst A. Menze, C. 1, Penguin Books Ltd., Mıddleseı,
kekler, Arthur, The Sleepwalkers, Penguin Books Ltd., Middlesex, 1959 MiiyViS,The Analects, îng. çev. D.C. Lau, Penguin Books, Londra, 1979. İMteiler, P. Oscar, The Classic and Renaissance Thought, Harvard Uni-versıty Press, Cambridge, 1955.
lâj-Tıe,Tao te Chıng, îng. çev. D.C. Lau, Penguin Books Ltd., Mıddleseı, 1979
The Way of Life (Tao Te Ching), îng. çev. R.B. Blakney, Mentor Books, New York, 1955.
jme, T Z., From Socrates to Sartre The Philosophic Quest, Bantam Books, New York, 1984.
Lmf, Gotthold Ephraim, Hathan The Wise, Beinhard Tauchnitı, Leip-*«,1868.
Ijfi,Peter, The Pelican History of Greek Literatüre, Penguin Books Ltd., Mıddleseı, 1985.
Locke, John, The Second Treatiae on Government and a Letter Concernıng Toleration, Basıl Biackwell and Mott Ltd , Oxford, 1946.
Lukretıus, Evrenin Yapısiy çev. Tomris Uyar ve Turgut Uyar, Hürriyet Yayınlan, İstanbul, 1974
Machıavelli, Nıcolo, Dıacources, The Modem Library, New York, 1950.
MacKendnck, Paul, The Roman Mınd at Work, D. Van Norstrand Co Inc., N J., 1958.
MacKendnck, Paul; Howe ve Herbert H., Classics in Translation, C. 1: Greek Literatüre^ Unıversity of Wisconsin Press, Madison, Wisconsin, 1966
Magee, Bryan, The Great Phılosophers, Oxford University Press, Oxford, 1987
Manuel, Frank E., The 18. Century Confronts the Gods^ Harvard University Press, Cambridge, Mass., 1959.
Masterson, Patrick, Atheism and Alienation, Penguin Books, Middlesex, 1973.
Maurois, Andr, The Livıng Thoughts ofVoltaire, Cassel and Co. Inc., Londra, 1946.
Mazzeo, Joseph Anthony, The Renaissance and Revolution, Remakıng of European Thought, Pantheon Books, New York, 1965.
McEvedy, Colin, The Penguin Atlas ofAncient History^ Penguin Books, Mid-dlesex, 1982.
Mencken, H.L., The Philosophy of Friedrich Nietzsche, Luce and Co., Boston, 1913.
Mılton, John, The Prose o/" (Seçmeler), New York University Press, New York, 1968.
Montaıgne, Michel de. Denemeler, çev. S Eyüboğlu, Cem Yaymevi, İstanbul, 1972.
Montaıgne, Michel de,Essays, Ing. çev. J.M. Cohen, Penguin Books Ltd., Middlesex, 1958.
Moore. George Foot, History of Religıon, C. I, Chorles Scribner’s Sons, New York, 1920
More, Thomas, Utopia, Penguin Books Ltd., Middlesex, 1965
More, Thomas, The Utopıa. önsöz: H B. Cotterill, Macmillan and Co. Ltd., Londra, 1909
Morgan, George Ailen, What Nietzsche Means, Harper and Row Inc., New York, 1941
Murrey, John Middleton, Heroes of Thought, Julian Messner Inc., New York, 1939
Nicolson, Harold, The Age of Reason, The 18. Century, Doubleday and Co., Garden City, New York, 1964
Nietzsche, Friedrich, Thus Spoke Zarahustra, Penguin Books Ltd., Mıd-
The Right of Man, Penguin Books Ltd., 1969.
^ Bratman, M., editörler, Introduction to Phüosophy, ClasMical and ^'^ffoorary Readings, Oxford University Press, New York, 1966 j4ousten, seçici ve editör, A Treasury of the World*s Great Speech-pa^’jijon and Schuster, Ne w York, 1965.
^ G’ editör, The New Cambndge Modern History, C I; The Renaiâ-Cambridge University Press, Londra, 1957.
^Gargantua, çev. S. Eyüboğlu; A. Erhat; V. Günyol, Cem Yaymlan, 1983
John Herman, The Career of Phüosophy, C . II; From the German ^g^htenment to the Age of Dar w in, Columbia University Press, New S 1965.
Ben Ray, editör, The Portable Voltaire, Penguin Books Ltd., Mid-ileteJ, 1984.
H.A, Nietzsche, A Study of a Human Philosopher, Macmillan and ^.Londra. 1948.
J.M., A History of Freedom ofThought in the Nıneteenth Cen-^,G ? Putnam’s Sons, New York, 1930.
Romain, The Liuing Thoughts of Rousseau, Cassel and Co Ltd., Londra, 1946.
JB ve McLaughlin, M.M., editörler, The Portable Medieval Reader, penguin Books Ltd., Middlesex, 1985.
|K,J B ve McLaughlin, M.M., editörler, The Portable Renaissance Rea-Jrr, Penguin Books Ltd., Middlesex, 1977.
İM. JB. ve McLaughlin, M.M., editörler, The Portable Renaissance Rea-der. Penguin Books Ltd., Middlesex, 1968.
İMd, Bertrund, A History of Western Phüosophy, Unwin Paperbacks, Londra, 1985.
kiKİ Bertrund, Wisdom of the West, Macdonald and Co. Ltd., Londra, 1959
İM«I. Jeffrey Burton, Medieval Civilization, John Wiley and Sons, Inc., NewYork, 1968.
k»«öe, Max, editör, A History of World Civilization, 2 c., Henry Holt and Co.NewYork, 1957.
Mı, NormanKemp, editör, Hume*s Dialogues Concerning Natural Relıg-*»a,Thoma8 Nelson and Sons Ltd., Londra, 1947.
Mı, Preterved, A History of Modern Culture, 2 c., Peter Smith, Glouceat-, » Maaş , 1957.
Mü, The Phüosophy of, Selected from His ChiefWorks, The Modem Lib-, f*ry.NewYork, 1927.
James Edgar, The History ofWorld Civilization, McGrow-Hill Book
Co. Inc., New York, 1947
Tannenbaum, Edward R., 1900, The Generation Befort the War, Anchor Press/Doubleday, New York, 1976.
Thomas, Hugh, An Unfinnıshed Hıstory of the World, Pan Book« Ltd., Londra, 1984
Timuçin, Afşar, Felsefe Sözlüğü, BDS Yayınlan, İstanbul, 1994.
Tofîain, Giuseppe, Hıstory of Humanism, Las Americas Publishing Co., New York, 1954
Tojmbee, Amold, Mankınd and Mother Earth, Granada Publishing Ltd., Londra, 1978,
Trent, William D., Daniel Defoe, How to Knoıv Him, The Bobs-Merril Co., Indianapolıs
Van Loon, Hendrik Willem, Tolerance, Boni and Liveright, New York, 1925
Venant, Jean-Pierre, The Origins of Greek Thought, Cornell University Press, New York, 1982.
Viorst, Milton, The Great Documents ofWestern Civilization, Chilton Book Comp., Philedelphia, 1967.
191, 192, 293 Arcadius 128 Archimedes 229, 299 Ariana 141, 153 Ariancılar 138, 142, 154 Anancıhk 137, 138, 142, 154, 258 Aristarkua (Samoelu) 94 Aristophanes 71, 73, 75, 99 Aristoteles 69, 81, 82, 83, 84, 86, 94, 95. 98, 99, 124, 136, 138, 147, 148, 149, 152, 154, 155, 173, 174, 177, 181,184. 185, 186, 187,188, 191,193. 212, 213, 248, 285, 288, 291, 294, 295, 299, 301, 303, 305, 307, 330, 402, 424, 445 Arius 123, 136, 137, 138, 258 Assos (Behramkale) 81, 88. 94. 99 Athanasius 141 Attila 131 Aton 22, 23
Augustus 111, 122, 200 Aurelian 119 Avesta 27
Avicenna 173, 174, 185 Aydınlanma 318, 331, 332, 342 344, 352, 357, 367, 369, 379, 391, 392,394, 412, 413, 418, 420,421,423,433,434, 436, 438, 439, 442, 447, 456,498, 537 Ayer, A.J. 537
Aziz Ambrose 126, 140, 141, 142, 145, 154
Aziz Augustine 140, 145, 146,147, 149, 150, 151, 152, 204, 205, 239,252,281, 282
Aziz Bartholomeo Günü Kıyımı (Katliamı) 263, 279, 294 Aziz Benedict 167, 168 Aziz Jerome 143,144, 145,147,243,246
Babeauf 474 Babil 18, 27 Babilliler 19, 85
571
Bmcon, Frmncı* 261, 287. 291. 304, 306, Browna, Thomaa 266, 373 '
307. 308, 309, 331 Brunı, Leonardo 213, 214, 216, 228 !
Bacon, Rofvr 193, 194 Bruno, Gıordano 261, 293, 294, 295,
llaequ«r«l, Antoine Henn 529 296,319,320
Bağışlama Balgalan 242, 244. 247. 248, Buddha 35, 37, 38. 39, 40 :
260, 431 Budıatlik 35, 37
Bakunin 482 Budizm 32, 37, 38, 39, 40, 495, 497 (
Bartolomao, Fra 224 Buffon 389, 402 ı
Bauer. Bnıno 467 Burke, Edmund 421, 423, 424. 426, 427, *
Bayie, Pıerre 369, 370, 371, 372, 373, 429, 432, 438 j
376, 378 büyücülük cinneti 264, 266 I
Beaıunarche 408, 409, 410, 412 Becquerel, Antoine Henri 529 Cabanis 360 (
Bede 168. 169 Calvin, John 253, 254, 255, 256, 258.
Beethoven 438, 439, 457 278,291,304,401,479
Bellamy, Edward 520 Cambridge Üniversitesi 183, 192, 241, J 338,354 î
Bellay, Guıllaume de 234, 236
Bellay. Jean de 234, 235, 236 Campanella 473
Bendıx. Reinhard 550 Campesani, Benvenuto 200 *
Bergson. Henn 523, 524. 525, 526, 527, Capra, Fritjof 532 ■
537 Caracalla 118
Berkeley. George 360, 361. 362, 363, 364, Cassiodorus 167
369, 376, 537 Catherine (Aragonlu) 267, 275, 277 ^
Berzeliufl 469 Cato 206 J
Bichat 477 Catullus 110, 200 5
bilim ve teknoloji devrimi 538 Chabat, Federico 230 ü
Bilimler Akademisi 426 Chadwick, James 543 ^
Biondo. Flavio 228 Chambers, Robert 488
Bizet 508 Champeauz, Guillaume de 177, 179
Boccaodo, Giovanni 202, 210, 211, 261 Chari, I. (Kel Şari) 159
Bodhidharma 48, 49 Charles (Şariman, Charlemange, Bu- ^,
Boethiua. Anicius Mahlius Sevenmiş yük Şari) 157, 158. 166, 200
154, 155, 159, 177 Charles Martel 157
Bohr, Niels 530, 531, 532 Chrysoloras, Emanuel 211, 212 i
Boleyn. Anne 267, 268, 277. 333 Chrysostom 141 '
Bonapart, Napolyon 408, 421, 433, 438, Cicero 80, 104, 105, 107, 109, 110,143,
439, 458, 464, 480, 495 144, 145, 199, 201, 202, 203,204,222,
Borgıalar 216, 220, 225 241.285,286,378
Bora 530 Cirac 530
Boawell. John 365, 366 Cizvit 310, 311, 319. 356, 358, 363, 369,
BoUicelh 224 373,389
Bracaolini, Poggıo 228 Cizvit <!^gütü 253, 260, 262
Brabe, Tycho 292, 296, 297 CizviUer 333, 390, 391,435
^ıdımanızm 30 Colet, John 240, 241, 269
Bridfeman P.W. 533 Collins, Anthony 360, 376
Broflie 530 Comte, August 475, 476. 477, 478, 479,
360. 389 ‘<^389.426
^X\
'^M*n«529
^:ivrf»529
‘,^(KâTt*cjıh) 118 i^o0t UpanışadSl '!5S551. 552 1^39. 40.41,43. 48. 49
/]WdBb«t363, 389. 391
Ubtch 360, 380. 389, 392, 393, 394
p^,John 469. 518, 529
MiiUf 145
A..II203,204.261,479 ^420 29
Dı^ın. Charles Robert 65, 83, 463, 4g7 488.489. 490, 491, 492, 493, 494 Sir Humphry 519 ^ Sıu**ure 488 Dıooı 118
OıİN, Daniel 352, 353
Öı*t359. 360. 361, 372, 376, 379, 380 »1.382,389, 390, 393, 418, 421, 429, 435
D» 357.358, 359, 360, 361, 368, 379, 380,381. 392. 400, 430, 432, 436 D—Hfr Festivali 59 Dnokntos 69, 78. 87, 293, 320 jMOfthenes 212
DKVtee, Rene 231, 261, 310, 311, 312, 313,314,315.316, 317, 318, 319, 320, 321,322. 324. 327, 328, 332, 341, 342, 312,363.369, 376, 447, 539, 540, 542 0ı4wot. Deme 360, 363, 389, 390, 391, 382,394, 395, 397 HkoCMHUs 103 I^pdetun 119, 146
i^«S3ftoi 55. 58, 59, 66, 501, 502, 503, 504, 506, 510 ^)<aıtıtn200 û^tUiUer 146
Donatufl 146 Ehrlich, Paul 519
Eınatein 527, 528, 529, 530, 532, 543 Eklektikler 85 Elea okulu 68, 70 Empedoklea 66, 89
Endüstri Devrimi 468, 470, 471. 472, 473, 495, 549 Engels, Friedrich 482, 483 Engizisyon 163, 164, 220, 227, 255, 256. 261, 265, 294, 295, 296, 301, 302, 303, 311, 319, 432 Epictetus 107
Epikuros 86, 87, 88, 105, 124. 230, 294, 320
Epikurosçular 85, 108 Epikurosçuluk 105, 124 Erasmus Roterdamus, Desidanus 233, 235, 238, 239, 240, 241, 242, 243, 244, 245, 246, 247, 249, 251, 252, 253, 261, 268, 269, 270, 275 Eratosthenes 93 Eriguena, John Scotua 159, 160 Erskine, Thomas 427, 428 Eudokaus 94 Eugenius 127
Euripides 59, 62, 74, 97, 99, 105, 212, 503
Eusebius 120, 129, 137, 138 Farabi 173
Faraday, Michael 470, 472, 518 feodal düzen 156 Feuerbach, Ludwig 467, 468 Fichte 439, 440, 456, 457, 458, 465, 500 Ficino, Marcilio 216, 217, 218, 224 Fontenelle 360 Ford, Henry 522, 547, 548 Fouch6 419
Fourier, Charles 474, 482
France, Anatole 520
Franklin, Benjamin 408, 418, 425, 470,
472
Fransız Devrimi 376, 388, 392, 396, 401,
407, 412, 421, 422, 423, 426, 438, 439,
573
lan. imi 4?a. iU. im.
ft*vA î*»l(|nittml Wâ, RU,
rm4mik STA. aTt. aM, 4ot, 4aa 4.14.
4M, 4.m 441. 4?H l>VıarK. i>llı> fNılUın. 4T0, 4tl
ihimm »I. İHA. İOl. m 234. las. 3(K3. 30ft
OftlmnueUl»
OalıU. lkUI#o İSI. 261. 297. 296, 29». StlO. SOI. S02. sai. MH. MW 311. 326. m 331. 337. 336 CklliMiM 13i IküvMiı, Lump 470. 472 0«MÜ\ 16S
OmK H««»lnl»r 467. 466. 461 Cı«orfiM 206
KcmriKİ vtm 304 UıbbcM), Rdw«rd 267 Ut«k. Andır 262. 266 (»ıIlMri, Wmi«m 3m. 306. 30» iıilf»m«f I>MUnı 19 Olanvtll*. JoMph 266 CtorOir 439, 467 Grmuan 125. 136, 141 Uray. A»a468 Grafory. MI. 162 Grafory. IX. 169
GroaaatMta. Robart 192. 193. 194. 287 Grm.G.R 517 Otticaardını. Prmnacaaco 228 Outonbarı 232 fûnahlann batışlanmaaı 164
Hadai 66. 68. 61
Hahn.Otto643
Haklar Dılakçaaı 334
Haiıkarnaı (Bodrum) 63, 91, 92
Hallay, Edmund 363, 373
Haaunurabı 19
Haoaıa27
Harrington 473
Harroy. Wılham 91, 304, 357
Hacataau* (Milatoalu) 91
lİMİoıuatlaı 68
llatal. Gauıııa Wllhalın 487, 486, 48»
460, 461, 462. 46.1, 4IM, 466, 46?, 4»^'
461, 46.1, 4M8. 4l»7. 4)»6. 4161. 8(M, llatılılafar, Mailin 83», 840 Mama 486
Mamıu h. IV. 162. 16.1 llaıaanltarıı, Waı nai 8*I0, 8.M I, 832, Mfl Malmhollı, Maunun von 8I6, 8|» Maloiaa I60. IHI Manrv, IV. 267 Manrv. VII.267, 270 Manry. VMI. 266, 267. 266. 274, 278, 277, 333
Manalow, ,lohn Sluvani 46», 490 Moraklaitoa 68, 66, 69, 70. 293, 803 Marliart (('harhurv l<nnln) .389 Martlar 439, 440 Marınunn 471
ManHİoloa 83, 87, 70, 9I. 92 Marat'hal, VVılliaın 469 Martı, Maınnch 8İH Maaındna 86. 87. 60, 61. 62, 6.1, 64, 76, 7» Mınaynna Hudıını 37, 36. 40 Hindiatan 24, .10, 38, 40, 186 Hinduculuk 30. 38 Hinduizm 32, 33, 37, 139 Mippokratea 90, 201, 229, 234, 236, .105 Hmatıyan I3akopoalan Kvranaal Kon •eyi 123
Homama 63. 84. 56, 86. 57, 58.60,63,64.
68. 72, 76. 79. 202, 210 Honoriua 126, 146 Mookar, Charlaa 490 Horara 101, 110. 203, 207, 222, 378 Horua 20
Höldarlın, Friednch 457 Huıro, Victor 620 Huguanotlar 263
Hume. David .160, 363, 364. .165. 366. .167, 368, 369, 407, 440, 441,442. 443. 446, 536, 537 HunTürkleri 131 Huaaari, Kdmund 5.19, 540 Hutton, John 486 Huxlay, Aldoux 266, ,546, 547
574
163
î^rv 163
sr«ni) m
dm 161. 163 l^wmı 186, 187 J:jli,tl85,186. 187. 192 JlgM» 173.174. 184, 185 ^S1S4.55
^^lüraıı Kutsal KıçiUtı 103 ^ İMtn Haklan Büdinsı 416 ^Uyrdı Haklan 421
Halkuun Anlatması 334, 335 ^ Hakkn Bıldınai 347 ^«Yurttaş Haklan Bildirisi 416, <il 429 ma 53 6S. 156
İIİ11112. 113. 115, 116, 117, 121, a 116,128,132.133,134, 136, 137, m;, 141.144. 145, 146
8L 85.101,331.464 iAleksandria) 85, 93, 124, 9.132,136
Kitaplığı 93, 119
Mr33 İM 32,33 ^KaH539.541 iwt,Samuel365 i»!. »«291,292 Hfcll4.125 İ»ıl54 ^142
128.129
UMİ 435 439. 440, 441, J HJ. 444,446,446.447,448,449, • «1, tft, 456.466,457,458,459, '<•.467 496,496
Karanlık Çağ 140 Karolenj Rbneeanai 158 Kepler. Johannea 296, 297, 328, 329 Kıerkegaard, Sören 498, 499. 500, 539 KıUae Babalan 134, 135, 138, 140, 144, 159, 167, 172,181, 245, 248, 269, 293, 299, 338
Kilise Babası 126, 142, 145
Kleanthes (Assoslu) 88, 94
Kleopatra 119
Klinger 439
Knıdos 94
Koch, Robert 519
Kolomb, Kristof 232
Konfuçyüs 40, 41, 42, 43, 45, 48
Konstans 123
Konstantia 138
Konstantin 120, 122, 123, 129, 137,138, 228, 229
Konstantin’in Bağışı 228 Konstantinopolis 123, 127, 128, 129, 130, 132, 138, 145, 156 Konstantius 123, 124, 125 Kopernik, Nikolas 261, 278, 288, 289, 290, 291, 292, 293,294, 296,297, 296, 299, 300, 301, 302,305, 311, 328,331, 494, 504
Kriseppus (Sihsyalı) 88 Kritias 57 Kroton 65, 89 Ksenophanes 53, 56, 57, 65
La Fontaine 211 La Metrie 360 Lafayette, Marquis de 414 Lamarck 488
Lamartine, Alphonse de 495 Landino, Cristoforo 216 Lao-Tze 40, 45 Laplace 441, 469 Laveran 519 Lavoisier 469, 477 Leibniz 440, 455 Lenormant, François 493 Leo, 1. (Büyük Leo) 131,133 Leo (İmparator) 153

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder